गोविंद पानसरे आणि त्यांचे कार्य
गोविंद पानसरे हे भारतीय राजकारणी, लेखक आणि विज्ञाननिष्ठ विचारवंत होते. ते साम्यवादी पक्षाचे (CPI) सदस्य होते आणि सामाजिक न्याय, धर्मनिरपेक्षता आणि समतेचे जोरदार पुरस्कर्ते होते. त्यांनी जातीय अन्याय, धार्मिक मूलतत्त्ववाद आणि अंधश्रद्धांवर कठोर टीका केली.
गोविंद पानसरे यांचे कार्य आणि योगदान
१. सामाजिक आणि राजकीय कार्य
- पानसरे यांनी दलित, कामगार आणि शोषित समाजासाठी मोठे कार्य केले.
- ते जातीयता आणि धार्मिक कट्टरतेच्या विरोधात लढले.
- त्यांनी जमिनीच्या हक्कांसाठी आणि कामगार चळवळींसाठी झटले.
- अंधश्रद्धा, सामाजिक अन्याय आणि भेदभावाविरोधात त्यांनी आपल्या लिखाणातून आणि व्याख्यानातून आवाज उठवला.
२. साहित्यिक योगदान
गोविंद पानसरे हे प्रभावी लेखक होते. त्यांनी इतिहास, राजकारण आणि सामाजिक विषयांवर अनेक पुस्तके लिहिली. त्यापैकी सर्वात प्रसिद्ध पुस्तक म्हणजे “शिवाजी कोण होता?”
“शिवाजी कोण होता?” – पुस्तकाचा अर्थ आणि महत्त्व
- या पुस्तकात छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा धर्मनिरपेक्ष आणि लोककल्याणकारी राजा म्हणून उल्लेख केला आहे.
- त्यांनी हिंदुत्ववादी गटांनी शिवाजी महाराजांचा एकतर्फी, संकुचित आणि धर्माधिष्ठित प्रतिमा तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे, असे स्पष्ट केले.
- शिवाजी महाराजांनी प्रशासनात सर्व जाती-धर्मातील लोकांना संधी दिली, ही ऐतिहासिक सत्यता त्यांनी मांडली.
- हे पुस्तक पुरोगामी विचारसरणीचे असून, इतिहासाची सत्य बाजू लोकांसमोर आणण्याचा प्रयत्न करते.
- मात्र, या पुस्तकातील विचारांमुळे हिंदुत्ववादी संघटनांचा विरोध निर्माण झाला.
गोविंद पानसरे यांची हत्या
- १६ फेब्रुवारी २०१५ रोजी कोल्हापूर येथे अज्ञात हल्लेखोरांनी गोविंद पानसरे आणि त्यांच्या पत्नी उमा पानसरे यांच्यावर गोळ्या झाडल्या.
- २० फेब्रुवारी २०१५ रोजी गोविंद पानसरे यांचे निधन झाले.
- ही हत्या नरेंद्र दाभोलकर, एम.एम. कलबुर्गी आणि गौरी लंकेश यांच्या हत्यांसारखीच होती, ज्यामुळे पुरोगामी विचारसरणीला लक्ष्य केले जात आहे, हे स्पष्ट होते.
- तपासात उजव्या विचारसरणीच्या काही संघटनांचे नाव आले, पण अजूनही न्याय मिळालेला नाही.
आजच्या पिढीला गोविंद पानसरे यांसारख्या विचारवंतांचा विरोध का वाटतो?
- असहिष्णुतेची वाढ – आजच्या काळात सत्य आणि विज्ञाननिष्ठ विचार मांडणाऱ्यांना विरोध केला जातो.
- राजकीय आणि धार्मिक प्रचार – समाजात चुकीच्या आणि अपूर्ण ऐतिहासिक संकल्पना रुजवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
- सोशल मीडियावरील चुकीची माहिती – सत्य माहितीऐवजी अपप्रचार आणि चुकीच्या गोष्टींवर विश्वास ठेवला जातो.
- सत्तेवर टीका करण्याची भीती – ज्या लोकांकडे सत्ता आहे, त्यांच्यावर टीका करणे धोकादायक ठरू शकते.
गोविंद पानसरे यांच्या हत्येने दाखवून दिले की, सत्य आणि पुरोगामी विचार मांडणाऱ्यांना आजही मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. मात्र, त्यांचे विचार आणि कार्य हे समाजाच्या भल्यासाठी होते आणि पुढेही लोकांसाठी प्रेरणादायी ठरतील.